Rozwód a konto PayPal, Revolut i inne fintechy – czy podlegają podziałowi?

Współczesne finanse coraz częściej funkcjonują poza tradycyjnymi rachunkami bankowymi. Wiele osób korzysta z usług fintechów takich jak PayPal, Revolut, Wise czy innych platform płatniczych i inwestycyjnych. Umożliwiają one przechowywanie środków, dokonywanie płatności międzynarodowych, wymianę walut, a niekiedy także inwestowanie czy przechowywanie kryptowalut. W czasie małżeństwa takie konta mogą pełnić funkcję dodatkowego rachunku finansowego, na którym gromadzone są środki należące do jednego lub obojga małżonków. W momencie rozwodu pojawia się pytanie, czy pieniądze znajdujące się na takich platformach wchodzą w skład majątku wspólnego i czy podlegają podziałowi.

Odpowiedź jest co do zasady twierdząca. W prawie rodzinnym liczy się bowiem nie tyle forma przechowywania pieniędzy, ile źródło ich pochodzenia.

Środki finansowe a majątek wspólny

Jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju ustawowej wspólności majątkowej, wszystkie dochody uzyskiwane w trakcie małżeństwa wchodzą do majątku wspólnego. Dotyczy to wynagrodzenia za pracę, dochodów z działalności gospodarczej, dochodów z inwestycji oraz wielu innych źródeł.

Nie ma znaczenia, czy pieniądze znajdują się na tradycyjnym rachunku bankowym, na koncie PayPal, w portfelu Revolut czy na innej platformie finansowej. Jeżeli zostały zgromadzone w trakcie małżeństwa z dochodów objętych wspólnością majątkową, stanowią część majątku wspólnego i powinny zostać uwzględnione przy jego podziale.

W praktyce oznacza to, że środki przechowywane na platformach fintechowych podlegają takim samym zasadom rozliczeń jak pieniądze zgromadzone na rachunku bankowym.

Konto prywatne a majątek wspólny

Częstym argumentem w sporach o podział majątku jest twierdzenie, że konto fintechowe było kontem prywatnym jednego z małżonków. W rzeczywistości sama nazwa rachunku czy fakt, że formalnie należy on tylko do jednej osoby, nie przesądza o charakterze zgromadzonych na nim środków.

Jeżeli środki pochodzą z dochodów uzyskiwanych w trakcie małżeństwa, co do zasady są objęte wspólnością majątkową, nawet jeśli były przechowywane na indywidualnym rachunku. W takiej sytuacji drugi małżonek może domagać się uwzględnienia tych środków przy podziale majątku.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy na koncie znajdują się środki należące do majątku osobistego, na przykład pochodzące z darowizny lub spadku. Wówczas nie wchodzą one do majątku wspólnego.

Problemy dowodowe w sprawach o fintechy

Jednym z największych wyzwań w sprawach dotyczących kont fintechowych jest ustalenie ich istnienia oraz wysokości zgromadzonych środków. W przeciwieństwie do tradycyjnych rachunków bankowych, które często są znane obu małżonkom, konta na platformach takich jak PayPal czy Revolut mogą być wykorzystywane w sposób mniej widoczny dla drugiej strony.

Jeżeli jeden z małżonków ukrywa istnienie takiego rachunku, drugi może próbować wykazać jego istnienie poprzez historię przelewów, korespondencję elektroniczną, potwierdzenia transakcji lub inne dokumenty finansowe. W niektórych przypadkach możliwe jest także zobowiązanie strony postępowania do przedstawienia historii rachunku.

Sądy coraz częściej spotykają się z takimi sytuacjami, ponieważ fintechy stały się powszechnym elementem codziennych finansów.

Waluty obce i inwestycje

Platformy fintechowe często umożliwiają przechowywanie środków w różnych walutach, a także inwestowanie w akcje, obligacje czy kryptowaluty. Przy podziale majątku konieczne jest wówczas ustalenie aktualnej wartości takich aktywów.

Sąd bierze pod uwagę wartość rynkową w chwili podziału majątku. W przypadku walut obcych oznacza to przeliczenie ich na złotówki według aktualnego kursu. W przypadku instrumentów finansowych konieczne jest ustalenie ich wartości rynkowej w danym momencie.

Może to prowadzić do dodatkowych sporów, zwłaszcza gdy wartość inwestycji ulega dużym wahaniom.

Wypłata środków przed rozwodem

Często zdarza się, że jeden z małżonków przed rozwodem wypłaca środki z konta fintechowego lub przenosi je na inne rachunki. Nie oznacza to jednak, że pieniądze te przestają istnieć z punktu widzenia podziału majątku.

Jeżeli zostanie wykazane, że środki należały do majątku wspólnego i zostały wyprowadzone przez jednego z małżonków, sąd może uwzględnić tę okoliczność przy rozliczeniach. W niektórych przypadkach może to prowadzić do przyznania drugiej stronie większej części pozostałego majątku.

Znaczenie przejrzystości finansowej

Spory o konta fintechowe pokazują, jak ważna jest przejrzystość finansowa w trakcie małżeństwa. W dobie cyfrowych finansów środki mogą być przechowywane w wielu miejscach jednocześnie, co utrudnia ustalenie pełnego obrazu majątku.

W postępowaniu o podział majątku sąd dąży do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego małżonków, niezależnie od tego, gdzie dokładnie znajdują się środki finansowe.

Środki zgromadzone na platformach takich jak PayPal, Revolut czy innych fintechach mogą wchodzić w skład majątku wspólnego małżonków i podlegać podziałowi przy rozwodzie. Kluczowe znaczenie ma źródło pochodzenia pieniędzy, a nie forma rachunku czy platforma, na której są przechowywane. W praktyce sprawy te często wiążą się z trudnościami dowodowymi, zwłaszcza gdy jeden z małżonków nie ujawnia wszystkich rachunków finansowych. Rozwój nowoczesnych usług finansowych sprawia jednak, że sądy coraz częściej mierzą się z takimi sytuacjami, traktując środki na kontach fintechowych na równi z tradycyjnymi rachunkami bankowymi.