Podział majątkuPrawo rodzinneRozwód

Luksusowe programy lojalnościowe (np. mile lotnicze) – czy to składnik majątku wspólnego?

W erze cyfrowych nagród i podróży premium coraz więcej osób gromadzi pokaźne zasoby mil lotniczych, punktów w hotelowych programach lojalnościowych czy kredytów w aplikacjach typu lifestyle. Z punktu widzenia użytkownika stanowią one formę „ukrytego majątku” – który można wykorzystać do sfinansowania luksusowych wakacji, przelotów w klasie biznes czy noclegów w 5-gwiazdkowych hotelach. Ale co dzieje się z tymi punktami, gdy dochodzi do rozwodu lub podziału majątku? Czy są one składnikiem majątku wspólnego? Czy można je formalnie podzielić lub wycenić?

Czym są programy lojalnościowe i jak funkcjonują?

Programy lojalnościowe, takie jak:

  • Miles & More (Lufthansa),
  • Avios (British Airways, Iberia),
  • Flying Blue (Air France – KLM),
  • Hilton Honors, Marriott Bonvoy,
  • American Express Membership Rewards,

to systemy punktowe, w których użytkownik gromadzi mile, punkty lub inne formy kredytów w zamian za zakupy, przeloty, noclegi lub korzystanie z kart płatniczych. Mogą mieć one bardzo dużą wartość – np. 250 000 mil może wystarczyć na bilety lotnicze o wartości kilkunastu tysięcy złotych.

Z prawnego punktu widzenia programy lojalnościowe są zazwyczaj uregulowane wewnętrznym regulaminem operatora, który określa, kto jest właścicielem punktów (zazwyczaj wyłącznie uczestnik programu) oraz jakie są zasady ich przekazywania, dziedziczenia czy zamiany na inne korzyści.

Czy mile lotnicze i punkty to składnik majątku wspólnego?

Nie ma jednej odpowiedzi – wszystko zależy od okoliczności.

Z punktu widzenia polskiego prawa rodzinnego, składnikiem majątku wspólnego małżonków są m.in. dochody z pracy, dochody z majątku wspólnego i osobistego, a także wszelkie przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej. Ale co z punktami lojalnościowymi?

Tu pojawia się problem, ponieważ:

  • punkty nie mają bezpośredniej wartości pieniężnej (nie można ich wymienić na gotówkę),
  • często są przypisane do konkretnej osoby, bez możliwości przeniesienia (tzw. personal and non-transferable),
  • obowiązują sztywne regulaminy, które uniemożliwiają formalny podział.

Ale… mają realną wartość użytkową, którą sądy mogą wziąć pod uwagę przy podziale majątku.

Przykład: jeśli jedno z małżonków regularnie korzystało z programu, gromadząc mile za wspólne wydatki (np. płacąc kartą wspólną za zakupy rodzinne), to w postępowaniu o podział majątku drugi małżonek może dochodzić ekwiwalentu za zgromadzone punkty – np. przez ich wycenę i zrekompensowanie w innej formie (dodatkowy udział w gotówce lub innym składniku majątku).

Jakie podejście stosują sądy?

Nie ma ugruntowanej linii orzeczniczej w Polsce, ale można wskazać kilka istotnych kierunków:

  • Punkty nie podlegają podziałowi w sensie ścisłym, bo nie są prawem majątkowym – nie można ich „przyznać” stronie tak jak samochód czy mieszkanie.
  • Ale sądy mogą je uwzględnić jako składnik wpływający na wartość udziału majątku wspólnego – podobnie jak np. znaczna ilość niewypłaconych punktów cashback, voucherów lub nagród.
  • W sprawach o podział majątku sądy coraz częściej oczekują od stron ujawnienia takich aktywów – zwłaszcza jeśli mają duże znaczenie finansowe.

Przykład z praktyki: jeden z małżonków, korzystając z programu Miles & More i wydatków rodzinnych, zgromadził ponad 300 000 mil, które mogą zostać wymienione na bilety warte ok. 18 000 zł. Sąd, choć nie mógł ich „podzielić”, uwzględnił ten fakt, przyznając drugiej stronie wyższy udział w gotówce pochodzącej z innego składnika majątku.

Na co warto zwrócić uwagę przy rozwodzie?

Zabezpiecz dostęp do konta

Jeśli program lojalnościowy opiera się na wspólnych wydatkach, a konto jest zarejestrowane tylko na jednego małżonka, po rozstaniu dostęp może być zablokowany. Warto uzyskać historię konta i potwierdzenie liczby punktów, zanim relacja się pogorszy.

Złóż wniosek dowodowy

Jeśli punkty mają istotną wartość – warto złożyć do sądu wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentacji konta programu lojalnościowego i oszacowanie jego wartości użytkowej.

Uwzględnij w ugodzie

Jeśli rozwód przebiega polubownie, można ująć mile/punkty w ugodzie np. poprzez zapis:

„Strony zgodnie oświadczają, że zgromadzone w czasie trwania małżeństwa mile lotnicze na koncie X zostają przy byłym małżonku A, za co małżonek B otrzymuje równoważne świadczenie w kwocie Y”.

Rozważ wycenę

W sytuacji sporu warto skorzystać z usług eksperta lub rzeczoznawcy, który może oszacować rynkową wartość punktów, biorąc pod uwagę realną możliwość ich wykorzystania.

Dziedziczenie punktów lojalnościowych – osobny temat

Niektóre programy (np. Miles & More) pozwalają na przekazanie punktów spadkobiercom po śmierci uczestnika – ale tylko na wniosek, i w określonym czasie. Inne, jak Amex Membership Rewards, po śmierci właściciela wygasają. To oznacza, że punkty te również mają znaczenie w kontekście prawa spadkowego, a nie tylko przy rozwodzie.

Czy mile i punkty to majątek?

Formalnie: nie są majątkiem wspólnym w klasycznym ujęciu prawnym.

Ale praktycznie:

  • mają realną wartość użytkową,
  • mogą być źródłem korzyści finansowych,
  • są owocem wspólnych działań (np. wspólnego korzystania z karty),
  • mogą podlegać rozliczeniu lub kompensacji przy podziale majątku.

Dlatego coraz częściej są traktowane przez sądy jako „istotny składnik do uwzględnienia”, choć nie do formalnego podziału.

Piotr Woś

Radca Prawny/Mediator Sądowy - Prowadzę bardzo dużą ilość spraw z zakresu szeroko pojętego prawa rodzinnego. Najwięcej spośród nich oczywiście dotyczy spraw rozwodowych, choć równie spora grupa zleceń dotyczy spraw o ustalenie kontaktów, alimenty, czy też ograniczenie bądź pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Back to top button
Zarządzaj plikami cookies